On-premise vs cloud: waarom juridische AI in de EU hoort
"Zet het gewoon in Azure." Dat advies horen we vaker dan we willen bij advocatenkantoren en verzekeraars die met AI aan de slag willen. Voor sommige workloads is dat prima. Voor juridische dossieranalyse met persoonsgegevens en cliëntgevoelige informatie is on-premise vaak de veiligere en op termijn de goedkopere keuze. Hieronder vergelijken we eerlijk de vier hostingvarianten die u in 2026 tegenkomt, met een TCO-berekening en beslisboom.
In één zin
Voor werk onder beroepsgeheim of met bijzondere persoonsgegevens is een EU-eigen leverancier (managed of on-premise) juridisch de enige robuuste keuze — public SaaS met "EU-schakelaar" biedt schijnzekerheid.
De vier hostingscenario's
We onderscheiden vier smaken waar u tussen kunt kiezen. Elk heeft eigen voor- en nadelen op het gebied van compliance, kosten en flexibiliteit.
| Scenario | Voorbeeld | Snelheid | Compliance | Kosten (klein team) |
|---|---|---|---|---|
| 1. Public SaaS (US) | ChatGPT direct, Claude direct | Direct live | Problematisch: US Cloud Act | € 20–30 pp/mnd |
| 2. Public SaaS (EU-regio) | Azure OpenAI EU, GPT Enterprise EU | Enkele dagen | Beter, maar US moederbedrijf | € 40–80 pp/mnd |
| 3. Managed EU-hosting | EU-cloudprovider, EU-eigenaarschap | 1–2 weken | Sterk, ook onder Schrems II | € 25–60 pp/mnd |
| 4. On-premise | Docker op eigen server | 1 dagdeel bij bestaande infra | Maximaal: u heeft de sleutel | € 3–5k eenmalig + € 15–25 pp/mnd |
Compliance: het U.S. CLOUD Act probleem
De Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act (2018) verplicht Amerikaanse bedrijven om gegevens af te geven aan Amerikaanse autoriteiten — ongeacht in welk land die gegevens fysiek staan. Voor Nederlandse advocaten en schade-experts betekent dit een direct conflict:
- De AVG verbiedt onbeperkte doorgifte naar de VS zonder passende waarborgen (art. 44–49).
- Het beroepsgeheim (art. 218 Sv voor advocaten, art. 88 Wet BIG voor medici) is niet compatibel met potentiële US-toegang zonder Nederlandse rechterlijke tussenkomst.
- Het EU-US Data Privacy Framework (2023) biedt op papier bescherming, maar is juridisch omstreden. Bij een volgend Schrems-arrest kan het framework vervallen — met terugwerkende compliance-problemen.
- Ook Microsoft, Amazon, Google zelf erkennen in hun kleine lettertjes dat de CLOUD Act op hen van toepassing is. "EU-regio" verandert daar niets aan.
Praktisch: voor dossiers onder beroepsgeheim of met bijzondere persoonsgegevens (medisch, strafrechtelijk, biometrisch) is een EU-eigen leverancier de enige juridisch robuuste keuze. Voor puur interne, niet-persoonsgebonden workloads mag u breder kijken.
Kosten: TCO-berekening voor een kantoor van 20 medewerkers
De gangbare redenering "on-premise vereist eigen hardware, cloud betaalt u per gebruik" klopt op korte termijn. Op vier jaar kantelt het beeld. Rekenvoorbeeld voor een advocatenkantoor met 20 gebruikers en intensief AI-gebruik:
| Scenario | Jaar 1 | Jaar 2 | Jaar 3 | Jaar 4 | Totaal 4jr |
|---|---|---|---|---|---|
| Public SaaS EU (€ 60 pp/mnd) | € 14.400 | € 15.120 | € 15.876 | € 16.670 | € 62.066 |
| Managed EU-hosting (€ 40 pp/mnd) | € 9.600 | € 10.080 | € 10.584 | € 11.113 | € 41.377 |
| On-premise Dossieranalyse™ | € 4.500 + € 6.900 | € 6.900 | € 6.900 | € 6.900 | € 32.100 |
Aannames: 5% jaarlijkse prijsstijging bij SaaS; on-premise hardware € 4.500 eenmalig + € 6.900 jaarlicentie voor 20 gebruikers. Alle bedragen exclusief BTW.
Belangrijker dan de absolute cijfers: on-premise geeft voorspelbare kosten. Uw factuur explodeert niet als een medewerker plots 500 dossiers door de AI trekt. En bij een teamverdubbeling betaalt u alleen een licentie-upgrade, niet 20 nieuwe seats à € 60/mnd.
Snelheid en integratie: mythes ontkracht
Mythe 1: "cloud is sneller live." In de praktijk is een goed geleverde on-premise installatie via Docker binnen een dagdeel operationeel, mits de klant al een Ubuntu- of Debian-server heeft draaien. Voor kantoren zonder eigen server rekenen wij op één werkdag inclusief hardware-inrichting.
Mythe 2: "cloud integreert beter." Onwaar. Integratie met bestaande systemen (documentbeheer zoals iManage/NetDocuments, boekhoudkoppelingen, uw eigen actieve directory) is bij on-premise vaak eenvoudiger — u zit op hetzelfde netwerk zonder VPN-of-firewall-gedoe. API-koppelingen naar externe SaaS zijn identiek.
Mythe 3: "on-premise = geen updates." Bij Arvas leveren we updates via een gesigneerde bundel die u wanneer u wilt installeert (typisch één klik in de admin-UI). U bent nooit gedwongen tot een "cloud-update op zaterdagavond" die uw workflows breekt.
Wanneer is public cloud tóch prima?
Wij zijn geen fanatici. Voor deze scenario's is public cloud gewoon de juiste keuze:
- Niet-persoonsgebonden onderzoek: samenvatten van openbare jurisprudentie, wetgeving, doctrine.
- Interne braindumps en meeting-notulen zonder cliëntdata.
- Marketing- en HR-toepassingen die geen beroepsgeheim raken.
- Pilots en experimenten met volledig gefingeerde data, om technologie te evalueren.
De grens ligt bij de eerste echte persoonsgegeven. Vanaf dat punt hoort de workload thuis in een EU-eigen omgeving.
Beslisboom in 4 vragen
- Verwerkt de workload persoonsgegevens? → Nee: SaaS mag. Ja: door naar volgende vraag.
- Betreft het beroepsgeheim of bijzondere persoonsgegevens? → Ja: on-premise of managed EU-hosting. Nee: door.
- Team < 5 personen én geen dedicated IT? → Ja: managed EU-hosting. Nee: door.
- Wilt u voorspelbare kosten en volledige controle? → Ja: on-premise. Nee: managed EU.
Hoe wij het oplossen
Dossieranalyse™ is bewust overdraagbaar ontworpen: dezelfde Docker-installer draait bij ons in het datacenter én bij u op locatie. U kunt starten in onze managed EU-hosting en op elk moment de bundel naar uw eigen server verhuizen — zonder vendor lock-in. De AI-motor is klant-eigen (uw AWS Bedrock, uw Azure OpenAI EU, uw Mistral La Plateforme), dus ook daar geen verrassingen. En omdat de licentie Ed25519-gesigneerd is, werkt uw installatie volledig offline door.
Veelgestelde vragen
Kan ik later van on-premise naar cloud (of andersom) migreren?
Ja. Dossieranalyse™ is portable: dezelfde Docker-installer draait bij ons managed én bij u on-premise. Een migratie vergt typisch een dagdeel: back-up maken, image kopiëren, licentie herbinden.
Wat als mijn AI-provider (bijvoorbeeld OpenAI) failliet gaat?
Doordat wij bring-your-own-key hanteren, kiest u zelf welke provider u gebruikt. Valt de één weg, dan schakelt u binnen minuten om naar een andere (Mistral, Anthropic EU, Cohere Aya). De rest van het systeem blijft draaien.
Hoeveel serverkracht heb ik on-premise nodig?
Voor teams tot 25 gebruikers volstaat een middenmoter-server (16 CPU-cores, 32 GB RAM, 1 TB SSD, ± € 2.500–3.500). We draaien geen zwaar model lokaal — dat gebeurt bij uw gekozen AI-provider. De on-premise-server host de applicatie, database, embeddings-index en audit-trail.
Kan ik intern hosten in een private cloud (VMware, Proxmox)?
Ja, dat is aan te bevelen. Dossieranalyse™ draait in een VM of container op uw bestaande hypervisor. Voor grotere organisaties met een eigen private cloud is dit vaak de elegantste oplossing.